သားသမီးချင်း ကိုယ်ချင်းစာကြည့်ပါ

ကျွန်တော် ဒီဆောင်းပါးကိုရေးရတာက ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူငယ်တွေ အများစုကို မြင်တွေ့ပြီး ရေးဖြစ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လဲ အသက် ၃၀ အရွယ် လူငယ် တစ်ယောက်ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က ယနေ့ လူငယ်တွေ အသုံးများနေတဲ့ အွန်လိုင်း လူမှုကွန်ယက် ပေါ်က လူငယ်တွေ ရေးနေ ပြောနေ ၊ လှုပ်ရှား ရုန်းကန်နေရတဲ့ ဘဝကို တွေ့ပြီး ရေးဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ
လူငယ်အကြောင်း မပြောခင် သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ချီပြီး ပြောရရင် မြန်မာနိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲတွေတိုင်းမှာ လူငယ်အင်အားစုဟာ အမြဲတမ်း အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဖေ၊ပု၊ရှိန် လူငယ်တွေကစလို့၊ ကိုဗဟိန်း၊ ကိုအောင်ဆန်း၊ ကိုနု၊ ပြီးတော့ ကိုမင်းကိုနိုင်တို့ကနေ ကျော်ကိုကို၊ ဒီငြိမ်းလင်းတို့ နဲ့ ယနေ့ခေတ် လူငယ်တွေအထိ သမိုင်းမှာ ကျရာ အခန်းကဏ္ဍကနေ တာဝန်ကျေကျေ ပါဝင်ခဲ့ကြတာချည်းပါပဲ။ လူငယ်တွေဟာ သမိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ လူငယ်တွေဟာ ခေတ်ရဲ့ အခြေခံ အုတ်မြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ကိုလိုနီ အစိုးရပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မဆလ၊ နဝတ နဲ့ နအဖ ခေတ်အထိ လူငယ်တွေဟာ သမိုင်းရဲ့ အချို့အကွေ့ကို စတင် ပြောင်းလဲ ခဲ့တဲ့ အင်အားစု ဖြစ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး လှိုင်းတံပိုးတွေ စတင်ခဲ့တဲ့ ၁၉၆၂ ခုနှစ် က စလို့ ၁၉၈၈၊ ၁၉၉၆၊ ၂၀၀၇ (ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး) အထိ ခေတ်တိုင်းမှာ ပြည်သူလူထုရဲ့ ရင်သွေးတွေ ဖြစ်တဲ့ လူငယ်တွေဟာ မတရားမှုများကို လက်ပိုက်ကြည့်မနေဘဲ ပြည်သူလူထုနဲ့အတူ အာဏာရှင်တွေကို အံတုဖက်ပြိုင် ခဲ့ကြတာချည်း ဖြစ်ပါတယ်။
Continue reading

ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် စည်းကမ်းတကျနဲ့ မြန်မာအသင်းကို အားပေးကြရအောင်

အခုတစ်လော ဘလော့ကို ပစ်ထားတာကြာပြီ။ ကျွန်တော်လဲ ဆီးဂိမ်းကိစ္စတွေ ဝင်လာတာနဲ့ တော်တော် အလုပ်များသွားတယ်။ (အမှန်ကတော့ ဆင်ခြေပေါ့ဗျာ အပျင်းနည်းနည်းထူတာလဲ ပါတာပေါ့)။ ဖေ့ဘွတ်မှာတော့ တစ်နေ့တစ်နေ့ သုံးနေပါရဲ့။ ဘလော့ဂ်ကျတော့ မတူဘူးလေ အေးအေးသက်သာ စာပြန်ရေးမှ ဖြစ်မှာကိုး။ ဆီးဂိမ်းဆိုလို့ အစတုန်းက ကျွန်တော်နဲ့ ဆီးဂိမ်းဆိုတာ နီးလျက်နဲ့ ဝေးနေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေပါပဲ။ နောက်ဆုံးတော့ ကျွန်တော်နဲ့ သက်ဆိုင်လာပါတယ်။

Continue reading

ပေါ့ပ်သတင်း ဒေါ်စုသတင်း နှင့် အိုဘယ့်မီဒီယာ

ကြာတော့ ဂျာနယ်ဝယ်ဖတ်ရင် ဒေါ်စုပုံပါတဲ့ ဂျာနယ်တွေဆို နည်းနည်း မြင်ပြင်းကပ်လာသလိုပဲ။ ဒေါ်စုကို မြင်ပြင်းကပ်တာ မဟုတ်ဘူး။ သူက သူ့အလုပ်သူ မဲဆွယ်တာ ဘာညာလုပ်တာ၊ မီဒီယာတွေကသာ ဖော်ပြသင့်တဲ့ သတင်းတွေကို ဖော်ပြဖို့ တာဝန်ပေါ့နေကြတာ။ ဥပမာ ဒေါ်စု စည်းရုံးရေး ဆင်းတဲ့အချိန်နဲ့ တစ်ပြိုင်တည်းမှာ ကျင်းပနေတဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မှာ ပြောဆို ဆွေးနွေးနေတာတွေ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဌ ဦးရွှေမန်း မိန့်ခွန်းတွေ ဘာတွေဟာ သိပ်အရေးကြီးတယ်။ ဘာလို့လဲ သိလား။ ဒီစကားတွေဟာ အောက်ခြေ ဝန်ထမ်းတွေဆီရောက်အောင် ပို့ပေးဖို့ လိုတယ်။
အကျင့်ပျက်ခြစားတာတွေကို တွေ့လား မင်းတို့ လူကြီး ကိုယ်တိုင် ဒါတွေပြောနေပြီဆိုတာ သိအောင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုုပ်ပေးဖို့ လိုတယ်။ အောက်ခြေက မပြင်သေးတဲ့ အရင်အကျင့်ရှိနေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ဒါတွေကို ကိုးကားပြီး complain ပြန်တက်သင့်တယ်။ ဥပမာ စစ်တပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး လွှတ်တော်မှာ ဆွေနွေးနေတာတွေ၊ လှိုင်သာယာ စက်မှုဇုံ အလုပ်သမားတွေ ဘာကြောင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြရတယ်ဆိုတာ အင်တာဗျူးတွေ ပြည်တွင်းဂျာနယ်မှာ များများစားစား ဖော်ပြပေးသင့်တယ်။ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေ သူတို့ ကတိကဝတ်ပေးတာက တစ်ပိုင်း တကယ်လက်တွေ့ဖြစ်နေတဲ့ သတင်းတွေကို လူတိုင်း ထင်သာ မြင်သာအောင် ခေါင်းကြီးပိုင်းမှာ တင်တာမျိုးတွေ လုပ်သင့်တယ်။ လက်ရှိအစိုးရနဲ့ အခုတစ်လော ဟောတစ်ယောက် ဟောတစ်ယောက် တွေ့နေတဲ့ နိုင်ငံရပ်ခြားက သံတမန်တွေ၊ ဝန်ကြီးတွေ စတဲ့သူတွေနဲ့ လက်ရှိအစိုးရ ဘာတွေ သဘောတူညီမှုရတယ်၊ ဘာတွေ အရေးတကြီးပြောသွားကြတယ်ဆိုတာတွေဟာလဲ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒေါ်စုသတင်းမှ ခေါင်းကြီး သတင်းမဟုတ်ဘူး၊ စက်မှုဇုံက ကိစ္စလဲ ခေါင်းကြီး သတင်းပဲ။ စျေးမီးလောင်တာလဲ ခေါင်းကြီးသတင်းပဲ။ နေ့စဉ် ပြည်သူတွေ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ မတရားမှုတွေ၊ မလျော်ကန်မှုတွေ၊ မှားယွင်းနေတဲ့ ပေါ်လစီကိစ္စတွေ ၊ပြုပြင်ဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ ကိစ္စတွေကို လည်း ခေါင်းကြီး သတင်း တင်ပေးသင့်ပါတယ်။ ပြီးတော့ လူသိပ်မသိတဲ့ မလျော်သြဇာသုံးမှုတွေ၊ မတရားမှုတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ပြုလုပ်ပြီး သတင်းဆောင်းပါး အကျယ်တဝင့်ရေးသင့်တယ်။ ဖိလစ်ပိုင်လို နိုင်ငံမျိုးတွေမှာ သတင်းစုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးလို အဖွဲ့မျိုးတွေတောင် ရှိပြီး လူမသိသူမသိ သတင်းတွေကို စုံထောက်လို ထောက်လှမ်းစုံစမ်းပြီး ဖော်ထုတ်ရေးသားကြတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာမီဒီယာတွေလဲ ကျွန်တော်တို့ စာဖတ်သူတွေ မသိသေးတဲ့ အကြောင်းတွေ၊ (ဥပမာ လယ်ယာမြေသိမ်းတာမျိုးတွေ၊ နယ်တွေမှာ မလျော်သြဇာသုံးလို့ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ) စတာတွေကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ပြီး ပြည်သူတွေ သိအောင်၊ အုပ်ချုပ်သူ အထက်ပိုင်း လူတွေ သိအောင် ဖော်ထုတ်ရေးသားသင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဒီချိန်မှာ မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့် အများကြီး မရသေးပေမယ့်၊ အတန်ငယ် ဖြေလျော့မှုတွေ ရှိလာပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့ ရလာတဲ့ အခွင့်ရေးလေးနဲ့ မဖြစ်ဖြစ်အောင် ပြည်သူတွေ သိအောင် ပြည်သူ့ကြားက ပြည်သူ့သတင်းတွေ ပိုမို မဖော်ထုတ်သင့်ဘူးလား။ သတင်းဆိုတာ နိုင်ငံရေးသတင်းမှ သတင်းမဟုတ်ဘူး ဆိုတာ မီဒီယာက ဆရာသမားတွေကို ပြောရင် မိချောင်းမင်း ရေခင်းပြသလို တောင် ဖြစ်နေမလား မသိဘူး။ ဂျာနယ်ရောင်းရဖို့ ဒေါ်စုပုံ မျက်နှာဖုံးတင်တာတွေ ကနေ ၊ ပြည်သူတွေ တကယ်သိသင့် သိထိုက်တဲ့ သတင်းတွေကို ခေါင်းကြီးတင် တာမျိုးတွေ လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ယနေ့ လူငယ်တွေ ဘာတွေလုပ်နေကြလဲ ဆိုတာမျိုးတွေ ကွင်းဆင်းလေ့လာ ရေးသားတာမျိုးတွေ လုပ်သင့်ပါတယ်။ ယနေ့လူငယ်တွေမှာ ရေလိုက်ငါးလိုက် စီးမျောနေတဲ့ လူငယ်တွေရှိသလို ၊ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် တတ်နိုင်တဲ့ ဘက်က ကြိုးစား လုပ်ဆောင်နေတဲ့ လူငယ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ဒါမျိုးတွေက ရေးချင်ရင် ရေးစရာတွေ အများကြီးပါ။ ပွဲတစ်ပွဲမှာ ကျွန်တော်က မီဒီယာတွေအနေနဲ့ ဒီလို လူငယ်တွေ အကြောင်းတွေကိုလဲ ဖော်ပြပေးသင့်တယ်လို့ ပြောတော့ မီဒီယာ ဆရာမ တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကိုကိုယ်လဲ အားကိုးပါ ၊ ဖေ့ဘွတ်ကိုလဲ အားကိုးပါတဲ့။ (အဲ့ဒိတုန်းကတော့ ကျွန်တော်ဖေ့ဘွတ် သုံးနေတာ အဲ့ဒိဆရာမထက် အများကြီးပိုစောတဲ့အကြောင်း မပြောဖြစ်လိုက်ပါဘူး။) ဆိုလိုချင်တာ ကျွန်တော်တို့ အင်တာနက် သုံးနေတဲ့သူတွေ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ဆို တော်တော်နည်းတဲ့ အင်အားစု ဖြစ်ပါတယ်။

ထပ်မံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရင် အင်တာနက်သုံးပြီး ဆိုရှယ်နက်ဝေါ့သုံးသူ၊ ဆိုရှယ်နက်ဝေါ့သုံးပြီး သတင်းဖတ်တဲ့သူ၊ ဆိုရှယ်နက်ဝေါ့သုံးပြီး သတင်းတွေကို မျှဝေ၊ ကိုယ်တိုင်မြင်တာ ကြံုတာတွေ ပြန်လည်ရေးသားတဲ့သူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိမယ် ထင်ပါသလဲ။ အလွန်နည်းပါတယ်။ ရေတွက်လို့ ရတဲ့ အရေအတွက်ပဲ ရှိပါတယ်။ သတင်းအကောင်းစားတွေက အင်တာနက်ပေါ်မှာတင် ပြန့်နေရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး။ မြန်မာပြည် အနှံ့အပြား ၊ ကျေးလက်ဒေသ၊ နယ်ဒေသတွေပါ မကျန် ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိနိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါမှသာ သူတို့အနေနဲ့ အော် ဒီလိုနေရာတွေမှာ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနေကြပြီပဲ။ ငါတို့လဲ ငါတို့ နယ်တွေမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ မတရားမှုတွေ၊ မမှန်ကန်တာတွေကို ထုတ်ဖော်မှပဲ ဆိုတဲ့ အသိအမြင်တွေ ဖြစ်လာမယ်။ ပြောချင်တဲ့ ဆန္ဒတွေ နိုးကြားလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို စွမ်းဆောင်နိုင်တာ ပြည်တွင်း ဂျာနယ်တွေပါပဲ။ မီဒီယာဆိုတာ ပြည်သူ့နားမျက်စိ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးသမားဟာ နိုင်ငံရေး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပါလိမ့်မယ်။ စီးပွားရေးသမားဟာ စီးပွားရေး လုပ်ပါလိမ့်မယ်။ ပြည်သူတွေဟာ ကောင်းမွန်သော နိုင်ငံသားများအဖြစ် ပြုမူ နေထိုင်ရမှာ ဖြစ်သလို၊ မီဒီယာသမားများ အနေနှင့်လဲ နိုင်ငံရေးသတင်းများတင် မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူတွေ သိသင့် သိထိုက်တဲ့ သတင်းများ၊ မှန်ကန်တဲ့ သတင်းများကို အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြဖို့ တာဝန်ကိုလဲ မမေ့ကြပါနှင့်အုံးလို့သာ။

ဘုန်းမြင့်ခိုင်

နိုင်ငံရေးသမား အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို အမြန်လွှတ်ပေးပါ

လွတ်လပ်ရေးနေ့ ၆၄ကြိမ် တိုင်ခဲ့ပြီ။ လွတ်လပ်ရေးနေ့ဆိုတာ ဘာလဲ။ လွတ်လပ်ရေးနေ့ဆိုတာ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေ သက်သက် ကျင်းပတဲ့နေ့လား။ ကလေးတွေ မုန့်စားပြိုင်တဲ့နေ့လား။ ထုတ်စည်းတိုးတဲ့နေ့လား။ ချောတိုင်တက်ကြတဲ့နေ့လား။ ဘောလုံးကန်ကြတဲ့နေ့လား။ ပွဲဈေးတန်းတွေ၊ ပွဲတွေ စည်ကားတဲ့နေ့လား။ အနယ်နယ် အရပ်ရပ်က ဌာနဆိုင်ရာတွေက ဝတ္တရား မပျက်လုပ်ကြရတဲ့ နေ့လား။ လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာ ပျော်ရွှင်သူတွေ ပျော်နေကြသည်။ ထို့အတူ မပျော်ရွှင်နေသေးသူများ လဲ ဒုနဲ့ဒေး ရှိသေးသည်။ Continue reading

မြန်မာနိုင်ငံရေး ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် လူငယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍ

(ရန်ကုန်တိုင်းမ် ဂျာနယ်၏ Perspective ကဏ္ဍအောက်တွင် မေးမြန်းဖော်ပြခြင်းခံရသည်ကို ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြပါတယ်။)

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး ဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲမှုများသည် ဆက်တိုက် ဆိုသလို အလျင်အမြန် တိုးတက် ပြောင်းလဲလာနေသည်ကို တွေ့နေရပေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်လာသော စစ်အစိုးရမှ ၂၀၁၀တွင် ဒီမိုကရေစီ အစိုးရကို ကူးပြောင်းလာခဲ့ရာတွင် အနှစ်၂၀ကျော် အချိန်တစ်ခုကို ဖြတ်သန်းလာသည် ဖြစ်ရာ ယင်းသက်တမ်းသည် လူငယ်မျိုးဆက် တစ်ခု၏ နှစ်သက်တမ်းတို တစ်ခုဟုပင် ပြော၍ ရပေသည်။

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင်  လူငယ်များသည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်ကို လွတ်လပ်ရေး ရယူရန် ကြိုးစားခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမှသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဖြတ်သန်းရာ တစ်လျှောက်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

သို့သော် ယနေ့လူငယ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးသား နိုင်ငံရေး၊ ပါတီနိုင်ငံရေးနှင့် ထိတွေ့မှုနည်းပါးသည်ဟု ရှုမြင်ကြသူများ ရှိနေသလို နိုင်ငံ၏ ဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲမှုများကို တစိုက်မတ်မတ်လေ့လာနေသူ လူငယ်များ ရှိနေကြသည်။ Continue reading